Menu

*Amsterdam is uniek vanwege haar lange traditie van tegencultuur. De stad ontwikkelt zich en daardoor komt deze cultuur onder druk te staan. Daarom beschermen we rafelranden.

*Coalitie-akkoord Amsterdam 2018

De oproep van Femke Halsema

Vrijplaatsenakkoord

Waarom

In Amsterdam zetelt sinds kort een nieuw stadsbestuur van GroenLinks/ D66/ PvdA/ SP. In hun coalitieakkoord erkennen zij de waarde van tegencultuur en zeggen zij toe rafelranden te gaan beschermen. Om te zorgen dat zij de daad bij het woord voegen, is het nodig om dit voorgenomen beleid uit te werken tot concrete stappen. Het Vrijplaatsenakkoord is daartoe een voorzet. Want hoe doe je dat eigenlijk, rafelranden beschermen?

De tijd dringt. De kapitale markt bepaalt steeds meer hoe onze stad, Amsterdam, eruit ziet. De rafelranden van voorheen worden nu door stedelijke vernieuwing opgeslokt. Door opgedreven huurprijzen verdwijnen de huurders, kleine ondernemers, ambachtslieden en verenigingen uit de stad. Er is steeds minder ruimte voor initiatieven die die niet door winst worden gedreven en voor de Amsterdammers die hun eigen omgeving in willen richten. En dat in een tijd waarin er van burgers niet alleen meer participatie wordt verwacht, maar waarin zij ook steeds vaker initiatief tonen.

Vrijplaatsen zijn altijd al een rijke voedingsbodem geweest voor dit soort initiatieven, zonder al teveel overheidsbemoeienis. Een vrijplaats is een gebouw of terrein waarvan de omgeving door een werk- en/of woongemeenschap zelf wordt vormgegeven. Sommige vrijplaatsen zijn gekraakt, anderen legaal verkregen. Voorbeelden zijn Paradiso, NDSM, ADM, OT301, WG-terrein, Plantage Dok, Tetterode, Bajesdorp en Ruigoord. Vrijplaatsen zijn essentieel voor de stad, niet zozeer om hun economische bijdrage, maar juist om hun culturele en sociale waarde.

78
Vrijplaatsen
Amsterdam 1980
51
Vrijplaatsen
Amsterdam 1990
28
Vrijplaatsen
Amsterdam 2000
15
Vrijplaatsen
Amsterdam 2018

Vrijplaatsen bieden ruimte aan bottum-up initiatieven en grensverleggende experimenten. Ze zijn een katalysator voor stadsvernieuwingen en dragen bij aan diversiteit en verbinding. Ze hebben een culturele aantrekkingskracht en zijn een bron van inspiratie voor veel stadsbewoners. Nu de kapitale markt steeds meer greep krijgt op onze stad, heeft Amsterdam deze plekken nodig om de stad veelzijdig te houden en tegenwicht te bieden aan commercialisering.

DOELSTELLING

Kenmerken van vrijplaatsen

Vrije ruimte

Ruimte voor kleinschalige, experimentele initiatieven die gedeeld worden met de buurt.

Vrije stad

Plekken waar mensen het gevoel hebben dat ze wonen in een vrije stad met allerlei verrassende mogelijkheden.

Vrij van commercie

Plekken waar niet winstgevendheid maar inzet en betrokkenheid de koers bepalen.

Vrij van repressie

Plekken waar andersdenkenden heel gewoon zijn en andersdoeners hun gang kunnen gaan.

Vrijplaats ADM

Het behoud van de culturele vrijhaven ADM, erkend als immaterieel erfgoed.

Vrij van tijdsdruk

Permanente de ruimte om te sleutelen aan een betere stad en een betere wereld.

Vrijplaatsen zijn geen tijdelijke plekken voor beginnende culturele ondernemers op weg naar succes.

Waarom nu?

Er zijn de afgelopen jaren echter veel vrijplaatsen gesneuveld. Met de aanstaande ontruiming van de ADM dreigt Amsterdam’s grootste vrijplaats verloren te gaan. Door repressieve maatregelen komen nieuwe initiatieven bovendien moeilijk van de grond. Ondertussen toont het stadsbestuur politieke wil om maatregelen te versoepelen en rafelranden te beschermen, maar helaas nog weinig daadkracht. Het is tijd voor een Vrijplaatsenakkoord dat hier verandering in brengt.

Het doel van het Vrijplaatsenakkoord Amsterdam 2018 is tweeledig: Legitimering van bestaande Vrijplaatsen en het stimuleren van nieuwe Vrijplaatsen. Op 20 oktober 2018 gaan wij samen met verschillende belanghebbende partijen de aftrap geven voor het opstellen en ondertekenen van het Vrijplaatsenakkoord 2018. Daarmee is er een coalitie van partijen die de maatschappelijke en culturele waarde van de Vrijplaatsen erkent - en bovendien gaat behartigen. Als jij wil aansluiten bij die coalitie, stuur ons dan een bericht.

Doelstelling

Met het Vrijplaatsenakkoord willen we vrije ruimte in de stad houden en creëren. Dit willen we bereiken door de volgende maatregelen en uitgangspunten te omarmen als algemeen stedelijk beleid.

STRATEGIE

Ruimte & Erkenning

Overleg

Vrijplaatsen kunnen alleen blijven bestaan als de dialoog gaande blijft.

  • Initiatief vanuit het stadsbestuur tot dialoog met bottom-up initiatieven.
  • Overleg en bemiddeling tussen betrokken partijen.
  • Faciliteren van politieke belangenbehartiging van vrijplaatsen.

Beleid

Vrijplaatsen passen goed in de rafelranden van nu en die van de toekomst.

  • Bestaande vrijplaatsen erkennen en behouden.
  • Eigen leegstaand vastgoed zo langdurig mogelijk ingevuld door culturele, sociale of duurzame initiatieven.
  • Rafelranden laten ontstaan, door simpelweg stukken grond niet te ontwikkelen.

Handhaving

Het grootschalige gedogen van leegstand moet aan banden worden gelegd.

  • Niet ontruimen voor leegstand of voor plaatsvervangende leegstandsbeheer cq anti-kraak.
  • Leegstandsbeheerders moeten minimaal 50% van de ruimte in gebruik hebben.
  • Alleen ontruiming als de eigenaar aantoonbare plannen heeft.

Financiering

Omdat Vrijplaatsen andere waarden nastreven dan winst, verdienen ze financiële steun.

  • Erfpachtcanon uitstellen, vrijstellen of verlagen.
  • Garant staan om private financiering rond te krijgen.
  • In bestemmingsplannen de Vrijplaats toekennen als legitieme categorie, naast de Broedplaats.

Initiatiefnemers

Wie zijn wij?

Het initiatief voor het Vrijplaatsenakkoord komt van een groep mensen die jarenlang ervaring heeft met het wonen en werken in Vrijplaatsen, waaronder ADM, Bajesdorp en De Valreep. Wij zijn verenigd in het initiatief ADEV (Amsterdam Danst Ergens Voor), een jaarlijkse manifestatie voor het behoud van Amsterdamse vrijplaatsen. Dit jaar hebben wij ervoor gekozen om de politiek zelf te benaderen met het Vrijplaatsenakkoord, een initiatief dat moet voorkomen dat Vrijplaatsen voorgoed uit onze stad verdwijnen en dat gestalte moet geven aan de voornemens van de huidige coalitie.

Wie steunen ons?

Met een brede steun voor ons initiatief is er een goede hoop dat Amsterdam ruimte blijft bieden aan Vrijplaatsen. Op dit moment benaderen wij hiervoor verschillende politici, prominenten en organisaties. De lijst groeit. Op zaterdag 20 oktober publiceren we onze lijst en komen wij voor het eerst samen.

Wil jij hier ook tussen staan?

Wil je meepraten over hoe we Vrijplaatsen kunnen beschermen?
Wil je inspraak in de uiteindelijke tekst van het akkoord?
Stuur ons dan een bericht. Dan houden wij je op de hoogte van onze vorderingen. En we hopen je te zien op 20 oktober!

Contact

Wil je meepraten of heb je vragen

Email: contact@vrijplaatsen.nu

Social media: Facebook.com/vrijplaatsenakkoord

Telefoon: (+31) 06-16 00 76 08